Kitaplar
Bu başlık ilk bakışta sert gelebilir. Fakat mesele, kardeşleri birbirine düşman etmek değil; farkında olmadan onların kalbine kırgınlık ekmektir.
Yıllardır aile danışmanlığı yaparken gördüğüm vakalar bana şunu öğretti: Kardeşler arasındaki büyük problemlerin çoğu çocuklardan değil, anne ve babaların iyi niyetle yaptıkları hatalardan kaynaklanıyor.
Birinci vakada iki kardeş vardı. İkisi de üst düzey görevlerde bulunuyordu. Buna rağmen biri diğerine karşı yıllardır kırgın ve mesafeliydi. Sebebini sordum. Önce geçiştirdi. Sonra anne ve babasıyla görüştüm.
Gerçek ortaya çıkınca onlar da şaşırdı.
Çocukluk yıllarında sürekli kıyaslama yapılmıştı.
"Bak abin senden daha çalışkan."
"Neden kardeşin kadar başarılı olamıyorsun?"
"Ahmet bunu başardı, sen niye başaramadın?"
Misafirlerin yanında notları karşılaştırılıyor, başarıları kıyaslanıyordu.
Anne baba yıllar sonra mahcup bir şekilde şu cümleyi kurdu:
"Hocam, bunun yıllar sonra kardeşleri birbirine düşüreceğini nereden bilebilirdik?"
İkinci vakada on yaşındaki bir çocuk bana şöyle dedi:
"Babam beni 40 seviyor, kardeşlerimi ise 80, 90, 100 seviyor."
Bu cümle beni derinden sarstı.
Çocuk sevgiyi rakamlarla ölçmeye başlamıştı.
Aslında babası onu da seviyordu. Fakat kardeşlerini daha çok koruyor, onu daha fazla azarlıyordu. Çocuk ise gördüğü davranışı tek cümlede özetliyordu:
"Demek ki beni daha az seviyor."
Üçüncü vakada ise bir çocuğa sordum:
"Kardeşlik nedir?"
Hiç düşünmeden cevap verdi:
"Gıcıklıktır."
Aslında kardeşlerinden nefret etmiyordu.
Adaletsizlikten yorulmuştu.
Burada anne babalara önemli bir hatırlatma yapmak istiyorum.
Evet…
Hasta olan çocuğa daha fazla ilgi göstermek gerekebilir.
Küçük olan evladın daha çok yardıma ihtiyacı olabilir.
Fakat diğer çocuğun gönlü mutlaka alınmalıdır.
Çünkü çocuk anne babasının kalbini değil, davranışını okur.
Kur'an-ı Kerim bize en güzel ölçüyü veriyor:
"Böylece sizi vasat (denge sahibi) bir ümmet yaptık."
(Bakara, 2/143)
Denge…
İşte çocuk terbiyesinin de anahtarı budur.
Sevgide denge…
İlgide denge…
Takdirde denge…
Peygamber Efendimiz (sav) ise şöyle buyuruyor:
"Çocuklarınız arasında adaletli davranın."
(Ebû Dâvûd, Buyû', 83; Nesâî, Nihal, 1)
Ünlü psikolog Alfred Adler, kardeş kıyaslamalarının çocukta derin aşağılık duygularına ve uzun süre devam eden kırgınlıklara yol açabileceğini söyler.
Carl Rogers ise şu tespiti yapar:
"İnsan, olduğu gibi kabul edildiğinde gelişmeye başlar."
Değerli anne babalar…
Çocuklarınızı birbirine benzetmeye çalışmayın.
Her çocuğun kabiliyeti, mizacı ve hayat yolculuğu farklıdır.
Birini överken diğerini küçültmeyin.
Çünkü kıyaslama başarı üretmez; kırgınlık üretir.
Adalet ise kardeşliği büyütür.
Unutmayalım…
Kardeşleri birbirine düşman eden çoğu zaman çocuklar değil, farkında olmadan yapılan anne baba hatalarıdır.
