Kitaplar

MEDENİ İNSAN KİMDİR?

MEDENİ İNSAN KİMDİR? İŞTE ÖLÇÜ. 

Medeni İnsan Kimdir? 

İnsan, sadece biyolojik bir varlık değil; aklıyla, ahlâkıyla, sorumluluk bilinciyle kendini var eden bir değerdir. Peki, gerçek anlamda medeni insan kimdir? Ölçü burada.

I. Evrensel Kriterlere Göre İnsan – 10 Özellik

1. Akıl ve bilinç sahibidir.
2. Ahlaki değerleri sorgular ve uygular.
3. Sorumluluk bilinci taşır.
4. Özgür iradesiyle karar verir.
5. Empati ve merhamet yeteneği vardır.
6. Dil ve sembollerle iletişim kurar.
7. Kültür, sanat ve bilim üretir.
8. Toplum içinde yaşar ve katkı sağlar.
9. Doğaya ve çevreye etki eder.
10. Varlığını ve ölümü sorgular, anlam arar.
11. 
    
12. II. Hz. Peygamber’e Göre Medeni (Münevver) İnsan – 10 Özellik

1. Allah’a iman eder ve takva sahibidir.
2. Güzel ahlâk sahibidir (doğruluk, sabır, tevazu).
3. Emanete riayet eder (güvenilirdir).
4. Adaletli davranır, zulmetmez.
5. İyiliği emreder, kötülükten sakındırır.
6. Merhametli ve bağışlayıcıdır.
7. Komşusuna, yetime, düşküne karşı duyarlıdır.
8. Temizliğe, dürüst kazanca ve helale önem verir.
9. Bilgi ve hikmete açıktır, ilme değer verir.
10. Kendisinden başkasını da düşünür; fedakârdır.
11. 
    
12. III. Medeniyetsiz İnsan – 10 Özellik

1. Empati yoksunudur.
2. Ahlaki ilkeleri hiçe sayar.
3. Saygısız ve kaba davranır.
4. Bencildir.
5. Sorumluluktan kaçar.
6. Cahilliği savunur, bilgiye kapalıdır.
7. Şiddete eğilimlidir.
8. Toplumsal kuralları ve hakları çiğner.
9. Hakkı ve helali gözetmez.
10. Kin tutar, affetmeyi bilmez.
11. 
    
12. Hz. Peygamber’in Bu Olumsuzluklara Karşı Önerdiği 10 Temel Tedbir

1. İmanla ahlâkı temellendirmiştir: Her davranışın Allah katında karşılığı olduğunu vurgulamıştır.
2. İlim öğrenmeyi farz kılmıştır: Cehalete karşı en büyük silah bilgidir.
3. Empatiyi teşvik etmiştir: “Kendiniz için istediğinizi kardeşiniz için de istemedikçe iman etmiş sayılmazsınız.”
4. Adalet ve merhameti birlikte emretmiştir: Zulmü yasaklamış, merhameti yüceltmiştir.
5. Toplumsal sorumluluğu öne çıkarmıştır: Komşuya, yetime, yoksula hakkı verilmedikçe dinin tamamlanamayacağını bildirmiştir.
6. Ahlakı misyon edinmiştir: “Ben güzel ahlâkı tamamlamak için gönderildim.”
7. Kin ve intikam yerine affı öğretmiştir: Mekke’nin fethinde düşmanlarını affederek örnek olmuştur.
8. Helal kazancı ve dürüstlüğü övmüştür: Alın terini kutsal saymıştır.
9. Kaba ve sert sözleri yasaklamıştır: Diliyle zarar veren kişiyi kötü insan olarak tanımlamıştır.
10. İyiliği emredip kötülüğe karşı tavır almayı sorumluluk saymıştır: Sessiz kalmayı değil, yapıcı bir duruş sergilemeyi teşvik etmiştir.
11. 
    
12. Ph. D. Mehmet Rıza Özacar 
13. Gazeteci Arş. Yazar